വാഷിംഗ്ടൺ/ടെഹ്റാൻ: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ യുഎസും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സൈനിക സംഘർഷം അതീവ ഗുരുതരമായ സാഹചര്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണക്കടത്തു പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ (Strait of Hormuz) നിയന്ത്രണത്തെച്ചൊല്ലി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ നടത്തുന്ന പരമ്പര ആക്രമണങ്ങൾ ആഗോള സാമ്പത്തിക-ഊർജ്ജ മേഖലകളെ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.
പശ്ചാത്തലവും തന്ത്രപ്രധാനമായ പ്രാധാന്യവും
ലോകത്ത് വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്ന മൊത്തം അസംസ്കൃത എണ്ണയുടെ 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്നത് പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെയും ഒമാൻ ഉൾക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയാണ്. വർഷങ്ങളായി ഈ പാതയുടെ മേൽ അധികാരം സ്ഥാപിക്കാൻ ഇറാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, രാജ്യാന്തര നിയമപ്രകാരം കപ്പൽ ഗതാഗത സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പാക്കണമെന്നാണ് യുഎസിന്റെയും സഖ്യകക്ഷികളുടെയും നിലപാട്.
2026-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇസ്രായേൽ, ഹിസ്ബുള്ള, യുഎസ് എന്നിവർ ഉൾപ്പെട്ട വലിയൊരു പശ്ചിമേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിലേക്ക് കാര്യങ്ങൾ നീങ്ങിയിരുന്നു. തുടർന്ന് ജൂൺ പകുതിയോടെ ഒപ്പുവെച്ച 14 ഇന താൽക്കാലിക ധാരണാപത്രം (MoU) വഴി യുദ്ധത്തിന് താൽക്കാലിക ശമനം ഉണ്ടായെങ്കിലും, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പലുകളുടെ നിയന്ത്രണം ആർക്കാണെന്ന തർക്കം ഈ സമാധാനക്കരാറിനെ തകർത്തു.
ജൂലൈയിലെ പ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദിവസങ്ങളായി ഇരുവിഭാഗവും തമ്മിൽ കടുത്ത പ്രത്യാക്രമണങ്ങളാണ് നടക്കുന്നത്:
- ഇറാന്റെ കപ്പൽ ആക്രമണങ്ങൾ: തങ്ങളുടെ അനുമതിയില്ലാതെ ‘അനധികൃത പാതകൾ’ വഴി സഞ്ചരിച്ച സൗദി, ഖത്തർ എന്നിവരുടെ എണ്ണടാങ്കറുകൾക്ക് നേരെയും എവർ ലൗലി, എംടി കികു തുടങ്ങിയ വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെയും ഇറാൻ ഡ്രോൺ-മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തി.
- യുഎസിന്റെ ശക്തമായ തിരിച്ചടി: അമേരിക്കൻ സൈന്യത്തിന്റെ സെൻട്രൽ കമാൻഡ് (CENTCOM) തുടർച്ചയായി 7 രാത്രികളിൽ ഇറാന്റെ സൈനിക താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ അതിശക്തമായ വ്യോമാക്രമണം നടത്തി. ഇറാന്റെ തീരദേശ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ, മിസൈൽ വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, വാണിജ്യ കപ്പലുകളെ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഇറാൻ റവല്യൂഷണറി ഗാർഡ്സ് (IRGC) ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ചഹബാഹർ തുറമുഖത്തെ നിരീക്ഷണ ടവർ എന്നിവ യുഎസ് തകർത്തു.
- ഇറാന്റെ പ്രതികാരം: യുഎസ് ആക്രമണത്തിന് മറുപടിയായി ബഹ്റൈൻ, കുവൈറ്റ്, ജോർദാൻ, ഖത്തർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ യുഎസ് സൈനിക താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ വിക്ഷേപിച്ചു. കൂടാതെ യുഎസ് തങ്ങളുടെ തീരങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധം മറികടക്കാൻ ശ്രമിച്ച കപ്പലുകൾ യുഎസ് മാരിൻസ് പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു.
ഡോണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ നിലപാട്: സമാധാനക്കരാർ അവസാനിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ച യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്, ഇറാന്റെ തുറമുഖങ്ങൾക്ക് മേൽ പൂർണ്ണ നാവിക ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ പോകുന്ന കപ്പലുകൾക്ക് യുഎസ് സംരക്ഷണം നൽകുമെന്നും അതിനായി കപ്പലുകളിൽ നിന്ന് 20% നികുതി ഈടാക്കുമെന്നും ട്രംപ് ആദ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ നിക്ഷേപ വാഗ്ദാനങ്ങളെത്തുടർന്ന് പിന്നീട് ഈ നികുതി നിർദ്ദേശം അദ്ദേഹം പിൻവലിച്ചു.
നിലവിലെ ആഗോള ആഘാതം
| ബാധിക്കപ്പെട്ട മേഖലകൾ | നിലവിലെ അവസ്ഥ |
| കപ്പൽ ഗതാഗതം | ഭൂരിഭാഗം കപ്പലുകളും സർവീസ് നിർത്തിവെയ്ക്കുകയോ ആഫ്രിക്കൻ തീരം വഴി ചുറ്റിപ്പോകുകയോ ചെയ്യുന്നു. ഇത് യാത്രാച്ചിലവും സമയവും വൻതോതിൽ വർദ്ധിപ്പിച്ചു. |
| എണ്ണവില | അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില കുതിച്ചുയരുകയാണ്. ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ പണപ്പെരുപ്പത്തിന് (Inflation) കാരണമാകുന്നു. |
| വ്യോമഗതാഗതം | യുദ്ധസാഹചര്യം കണക്കിലെടുത്ത് ദുബായ്, റിയാദ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള വിമാന സർവീസുകൾ പ്രമുഖ എയർലൈനുകൾ റദ്ദാക്കി. |
| ഇന്ത്യയുടെ ആശങ്ക | ഈ മേഖലയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ നാവികർക്ക് രാജ്യം ജാഗ്രതാ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എണ്ണ ഇറക്കുമതിയെ ബാധിക്കുമെന്നതിനാൽ ഇന്ത്യ സ്ഥിതിഗതികൾ നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണ്. |
